CHƯƠNG 1 — Ví dụ cách giao dịch một reversal (đảo chiều)

Khi trader vào một lệnh reversal, họ kỳ vọng pullback (đợt hồi) từ xu hướng đủ lớn để làm một swing trade (giao dịch nắm sóng), hoặc thậm chí thành một xu hướng ngược chiều. Điểm vào lệnh, protective stop (cắt lỗ bảo vệ), và cách chốt lời lúc đó cũng giống như bất kỳ lệnh swing hay lệnh theo xu hướng nào khác, và đã được bàn trong hai cuốn sách đầu. Vì trader đang kỳ vọng một cú chạy lớn, xác suất thành công thường chỉ 50 phần trăm hoặc thấp hơn. Nhìn chung, khi rủi ro được giữ cố định, phần thưởng tiềm năng lớn hơn thường đồng nghĩa với xác suất thành công nhỏ hơn. Đó là vì lợi thế trong trading luôn nhỏ, và nếu xác suất thành công cao, trader sẽ vô hiệu hóa nó rất nhanh và nó sẽ biến mất trong vòng vài nến, chỉ để lại một khoản lời nhỏ. Tuy nhiên, vì một lệnh đảo chiều xu hướng có thể có phần thưởng lớn gấp nhiều lần so với rủi ro, nó vẫn có thể có một trader’s equation (phương trình trader) có lời.

Giao dịch một reversal khó hơn rất nhiều so với vẻ ngoài khi trader nhìn biểu đồ cuối ngày. Một khi đã có một cú phá mạnh trend line (đường xu hướng) rồi một cú đảo chiều khi giá test cực trị của xu hướng, trader cần một signal bar (nến tín hiệu) mạnh. Tuy nhiên, nó thường xuất hiện trong một thị trường rất cảm xúc, đúng lúc những trader mới vẫn còn nghĩ rằng xu hướng cũ vẫn đang hiệu lực. Họ cũng có lẽ đã thua vài lệnh countertrend (ngược xu hướng) trước đó trong ngày và không muốn mất thêm tiền nữa. Sự phủ nhận khiến họ bỏ lỡ điểm vào sớm. Họ rồi chờ để đánh giá sức mạnh của follow-through (sức tiếp diễn). Nó thường hiện ra dưới dạng một spike (nến tăng/giảm mạnh đột ngột) lớn, nhanh, làm từ vài trend bar (nến xu hướng) mạnh, buộc trader phải quyết định rất nhanh liệu có chấp nhận rủi ro nhiều hơn mức họ thường làm hay không. Họ thường cuối cùng chọn chờ một pullback. Dù họ có giảm kích thước vị thế để rủi ro tính bằng đô-la vẫn bằng các lệnh khác, ý nghĩ phải chấp nhận rủi ro nhiều gấp hai hoặc ba lần số tick vẫn làm họ sợ. Vào lệnh trên pullback thì khó, vì mọi pullback đều bắt đầu bằng một đảo chiều nhỏ, và họ sợ rằng pullback đó có thể chính là sự nối lại của xu hướng trước. Họ cứ chờ đến khi ngày gần hết, rồi cuối cùng quyết định rằng xu hướng mới đã rõ; nhưng lúc này không còn thời gian để đặt lệnh nữa. Xu hướng làm mọi thứ có thể để giữ trader ở ngoài, đó là cách duy nhất để giữ trader phải đuổi theo thị trường cả ngày. Khi một setup (mô hình vào lệnh) dễ và rõ, cú chạy thường chỉ là một scalp (giao dịch lãi nhỏ nhanh) nhỏ và nhanh. Nếu cú chạy sẽ đi rất xa, nó phải không rõ ràng và khó vào, để giữ trader ngồi ngoài và buộc họ phải đuổi theo xu hướng.

[Figure 1.1]

HÌNH 1.1 Giao dịch một Major Reversal (đảo chiều lớn)

Như Hình 1.1 cho thấy, trader có vài cách để giao dịch cú đảo chiều của Caterpillar Inc. (CAT) hôm nay, và một cách tôi nghĩ đáng giá là cách tiếp cận của một người bạn. Tôi đã có một cuộc thảo luận dài với trader này vài năm trước. Anh ấy chuyên giao dịch các major reversal. Anh thường chỉ vào một hoặc hai lệnh một ngày, và luôn muốn thấy một cú phá mạnh ra ngoài trend line trước khi tìm điểm vào đảo chiều. Ví dụ, trong một xu hướng tăng như thế này, anh sẽ không short dưới nến 3 vì chưa có cú phá bull trend line (đường xu hướng tăng) nào trước đó. Anh cũng sẽ không short dưới nến đảo chiều số 7, vì chưa có cú phá đáng kể nào xuống dưới bull trend line. Cú bán xuống dưới nến 3 chỉ kéo dài một nến và thậm chí không chạm tới moving average (đường trung bình động).

Ba nến giảm bắt đầu từ nến 7 đã phá xuống dưới bull trend line, đó là dấu hiệu của selling pressure (áp lực bán), nhưng cú bán không đủ mạnh để chạm moving average. Anh rồi sẽ nghiên cứu cú tăng sẽ test đỉnh xu hướng tại nến 7. Nó có hai chân, nghĩa là đã có giao dịch hai phía và vì thế phe gấu đã thể hiện một ít sức mạnh, và đó là cú đẩy lên thứ ba trong ngày. Vì các major reversal thường xảy ra trong khoảng giờ đầu, anh có lẽ đã short dưới nến 11, đó là một second entry short (điểm short lần hai), nhưng anh có lẽ không kỳ vọng một major reversal. Vì ngày lúc đó là một spike and channel bull (tăng dạng spike rồi kênh), cú bán có thể chỉ test điểm bắt đầu kênh tăng tại nến 4, nơi thị trường có thể tạo double bottom (đáy đôi) rồi tăng lại. Vì kênh tăng là một wedge (nêm) (nó có ba cú đẩy), khả năng cao sẽ có hai chân đi ngang hoặc đi xuống. Vì bạn tôi là một swing trader, anh sẽ cho phép một pullback miễn là anh tin rằng giả định ban đầu vẫn còn hiệu lực. Anh vì thế sẽ giữ stop phía trên signal bar, hoặc có lẽ phía trên nến giảm mạnh đi sau nến 11, và cho phép pullback tới nến 13, kỳ vọng chân xuống thứ hai. Nếu anh chưa short, anh sẽ short dưới two-bar reversal (đảo chiều hai nến) tại nến 13 và lower high major trend reversal (đảo chiều xu hướng lớn dạng đỉnh thấp hơn), đó cũng là một breakout test (test phá vỡ) của lệnh short dưới nến 11.

Hai nến giảm sau nến 11 sẽ khiến hầu hết trader tự hỏi liệu vị thế always-in (luôn đứng một phía) đã lật xuống hay chưa, và hầu hết sẽ quyết định rằng nó quả thật đã xuống vào cuối bear spike (spike giảm) năm nến kết thúc tại nến 14. Lúc này, nếu anh quyết định giữ short, anh sẽ siết protective stop lên ngay phía trên điểm bắt đầu bear spike đó, cái bắt đầu sau nến 13. Khả năng cao hơn, anh sẽ mua lại phần lớn hoặc toàn bộ vị thế short khi giá vượt lên trên nến 16, vì hai chân xuống đã xảy ra (cú chạy tới nến 12 là chân thứ nhất), nến 16 tạo double bottom với nến 14 hoặc 15, và đó là lần vào thứ ba cho một lệnh long moving average gap bar (nến có đỉnh nằm dưới đường trung bình) (đỉnh của nó nằm dưới moving average và đó là pullback đầu tiên sau cú tăng mạnh tới nến 10). Nếu anh mua lại các lệnh short, anh sẽ quan sát cú tăng từ nến 16 để đánh giá sức mạnh của nó so với cú bán xuống nến 16. Nếu nó tương đối yếu, anh sẽ tìm cách short lại khi test đỉnh xu hướng tăng tại nến 10. Cú test có thể dưới dạng lower high (đỉnh thấp hơn), double top (đỉnh đôi), hoặc higher high (đỉnh cao hơn).

Cú tăng từ nến 16 tới nến 19 có ba chân, và vì thế là một wedge bear flag (cờ giảm dạng nêm). Vì đó là một cú tăng sau một cú phá mạnh xuống dưới bull trend line, nó có khả năng trở thành một phần của một đợt điều chỉnh lớn hơn với ít nhất thêm một chân xuống nữa. Xác suất là thị trường sẽ tạo hoặc một trading range (vùng đi ngang) hoặc một đảo chiều xu hướng. Cú tăng không chứa hai bull trend bar mạnh liên tiếp, nên phe bò không lấy lại được quyền kiểm soát thị trường. Nến 19 tạo double top với nến 13, và vì lúc này đây đã là một xu hướng giảm tiềm năng, đó là một double top bear flag (cờ giảm dạng đỉnh đôi), đồng thời cũng là một double top hoặc lower high major trend reversal, khi so với đỉnh xu hướng tăng tại nến 10. Nến 19 cũng là một bear reversal bar (nến đảo chiều giảm), điều quan trọng khi tìm đỉnh thị trường. Đây là setup đảo chiều xu hướng mạnh nhất trong ngày, vì bear spike xuống nến 14 đã thuyết phục hầu hết trader rằng vị thế always-in là short và rằng phe gấu sở hữu thị trường miễn là cú tăng không vượt lên trên đỉnh của bear spike bắt đầu sau nến 13. Nhiều trader tin rằng miễn là thị trường không vượt lên trên nến 13, phe gấu vẫn đang kiểm soát và thị trường có thể đang tạo một lower high trong một xu hướng giảm mới tiềm năng. Phe gấu đặt protective stop ngay phía trên nến 13, vì họ muốn hoặc một double top hoặc một lower high, và nếu họ không được cả hai, họ sẽ thoát và chờ tín hiệu bán khác. Nhiều phe bò đã mua giữa nến 10 và nến 13 giữ long xuyên suốt cú bán xuống nến 16, để xem phe gấu mạnh đến đâu. Họ quyết định rằng lực bán mạnh (nó phá trend line và moving average, và kéo dài nhiều nến) và rằng cú tăng tới nến 19 không đủ mạnh để họ kỳ vọng xu hướng tăng sẽ tạo đỉnh mới nếu không có ít nhất thêm một đợt điều chỉnh nữa.

Đây là những phe bò quyết tâm nhất (vì họ sẵn sàng giữ xuyên suốt cú bán kéo dài xuống nến 16), và một khi họ bỏ cuộc, không còn ai mua ở những mức giá này. Thị trường phải dò xuống thấp hơn để tìm một mức nơi phe bò sẽ quay lại và nơi phe gấu sẽ mua lại các lệnh short. Không có các bull trend bar mạnh liên tiếp hay các dấu hiệu mua mạnh khác trong cú chạy lên từ nến 16, và điều này khiến phe gấu mạnh bạo hơn còn phe bò kém sẵn sàng mua hơn. Vì phe bò tin chắc rằng thị trường sớm sẽ thấp hơn, họ dùng cú tăng tới nến 19 để thoát long quanh breakeven (hòa vốn) hoặc với một khoản lỗ nhỏ. Lực bán của những phe bò thất vọng này, cộng với lực bán của những phe gấu mạnh bạo đang short nặng nhằm giữ thị trường không vượt lên trên nến 13, khiến thị trường quay đầu xuống tại nến 19. Phe bò sẵn sàng mua lại thấp hơn, nhưng cần một dấu hiệu rằng thị trường sắp đảo chiều lên. Cú chạy ngang tới nến 23 sau bảy nến xuống không phải là một đáy mạnh, nên hầu hết phe bò không sẵn sàng mua trừ khi giá bị đánh xuống thấp hơn nữa. Phe gấu sẵn sàng chốt lời bất cứ lúc nào, nhưng họ chỉ mua lại short nếu có dấu hiệu của một đáy hợp lý. Không có dấu hiệu đáy, cả phe bò lẫn phe gấu đều không sẵn sàng mua. Ngoài ra, các lệnh long còn lại tiếp tục bị bán ra, thêm vào selling pressure. Phe gấu tiếp tục bán khi họ thấy selling pressure tăng trong cú chạy xuống từ nến 23. Kết quả là một đảo chiều xu hướng mạnh dưới dạng lower high tại nến 19 sau cú phá xuống dưới bull trend line tại nến 16. Như trong mọi xu hướng mạnh, trader press (đè thêm) các lệnh short của họ, thêm vào vị thế khi thị trường rơi nhanh trong spike xuống đáy nến 25 và xuống đáy nến 28, nơi họ bắt đầu chốt lời. Mọi trend bar đều là spike, đều là climax (cao trào), đều là breakout (phá vỡ), và đều là gap (khoảng trống). Nến 25 là một nến bear breakout lớn và khả năng cao sẽ được theo sau bởi một measured move (bước giá đo lường) xuống, dựa trên chiều cao của trading range. Có thể chính nến 25 đã trở thành một measuring gap (gap đo lường), với giữa của gap là điểm giữa giữa đáy nến 16 (đỉnh của gap) và đỉnh nến 27 (đáy của gap). Điều này có thể dẫn tới một measured move xuống hôm nay hoặc ngày mai.

Cú tăng tới nến 19 là một double top bear flag, một wedge bull flag (cờ tăng dạng nêm), và hai chân lên trong một xu hướng giảm (đỉnh swing hai chân giữa nến 15 và 16 là chân thứ nhất), và nó có một trader’s equation rất tốt. Rủi ro là phía trên đỉnh nến 19, khoảng 10 xu, và phần thưởng tối thiểu là thấp hơn 50 xu khi test đáy nến 16, nơi thị trường có thể tạo double bottom và có thể một triangle (tam giác) lớn hoặc bull flag. Vì thị trường đang trong xu hướng giảm hoặc ít nhất ở đỉnh của một trading range, cơ hội thành công ít nhất 60 phần trăm. Một cơ hội 60 phần trăm kết hợp với rủi ro 10 xu và phần thưởng 50 xu tạo nên một lệnh rất tốt. Một trader vào lệnh này 10 lần sẽ lời 3,00 đô-la và lỗ 40 xu, trung bình 26 xu mỗi lệnh.

Trader tin rằng nếu thị trường rơi xuống dưới nến 16, nó có lẽ sẽ rơi một measured move xuống từ double top, và quả thật nó đã làm vậy. Vùng nến 16 là breakout test của breakout gap, đó chính là bull spike từ nến 1 tới nến 3. Sau khi thị trường tăng từ cú test này, phe bò không muốn nó rơi xuống dưới cú test, vì họ sẽ xem đó là dấu hiệu yếu. Cũng như phe gấu không muốn cú tăng tới nến 19 vượt lên trên lower high nến 13, cái có thể được theo sau bởi một measured move lên, phe bò không muốn cú bán từ nến 19 rơi xuống dưới higher low (đáy cao hơn) nến 16, cái có thể được theo sau bởi một measured move xuống. Vì bạn tôi sẽ xem cú chạy xuống từ nến 19 này như một lệnh theo xu hướng, anh sẽ giao dịch nó như một xu hướng (cuốn 1 bàn cách giao dịch một xu hướng). Rủi ro ban đầu chỉ 10 xu và khả năng tốt là thị trường sẽ test đáy nến 16 ở mức tối thiểu, nên anh sẽ chốt khoảng một nửa khi test nếu có một nến dừng. Vì không có nến dừng, không có chốt lời đáng kể, và anh có lẽ sẽ không chốt lời gì cho đến quanh nến 28. Đây là một khoảng dừng sau một nến sell climax (cao trào bán) đi sau một final flag (cờ cuối) tiềm năng (ba nến kết thúc tại nến 27). Anh sẽ chốt có lẽ một nửa ở đó với lời 1,20 đô-la và giữ phần còn lại đến một hoặc hai phút trước khi đóng cửa, để lời thêm 1,30 đô-la.

Nhân tiện, hãy nhớ rằng cả strong bulls (phe bò mạnh) lẫn strong bears (phe gấu mạnh) đều thích thấy một bull trend bar lớn trong một xu hướng tăng bị đẩy quá đà, vì nó thường dẫn tới một pullback hai chân xuống dưới moving average, như đã xảy ra ở đây tại nến 9. Đợt điều chỉnh được kỳ vọng đó cung cấp cho cả hai một cơ hội giao dịch tạm thời, dù không phải là một lệnh đảo chiều xu hướng. Nến 9 là buy climax (cao trào mua) thứ ba liên tiếp mà không có nhiều pullback (nến 1 tới 3 là lần thứ nhất, và nến 5 tới 6 là lần thứ hai). Nó có khả năng trở thành một exhaustion gap (gap kiệt sức) hơn là một measuring gap (nó có khả năng là điểm bắt đầu của một đợt điều chỉnh thay vì một chân tăng mới). Trong tình huống này, cả strong bulls lẫn strong bears đều bán tại giá đóng của nến, phía trên đỉnh của nó, tại giá đóng của một hoặc hai nến tiếp theo (đặc biệt vì nến sau nến 10 có thân giảm), và dưới đáy của nến trước. Phe bò đang bán thoát long khi họ chốt lời, còn phe gấu đang bán để mở short. Hầu hết phe gấu sẽ chọn một protective stop nhỏ hơn số tick trong buy climax bull trend bar nến 9. Phe bò sẽ không tìm cách mua lại và phe gấu sẽ không chốt lời short cho đến khi đợt điều chỉnh hai chân hoàn tất, đó là vùng nến 14 tới nến 16 (cú chạy tới nến 12 là chân xuống thứ nhất). Cú bán đủ mạnh để cả hai nghĩ rằng thị trường có thể có một đảo chiều xu hướng thành xu hướng giảm sau một cú test lower high hoặc higher high của đỉnh tăng nến 10.